Hogere infrakosten voor spoorgoederenvervoer vanuit Nederland

ProRail en Havenbedrijf Rotterdam (HbR) hebben gezamenlijk onderzoek gedaan naar de kosten voor het gebruik van spoorinfrastructuur voor goederenvervoer in Nederland, België en Duitsland. Uit deze benchmark blijkt dat vervoerders vanuit Nederland in de praktijk vaak hogere infrakosten betalen dan vanuit de buurlanden. Het verschil ontstaat met name door subsidies die in België en Duitsland worden verstrekt, en in Nederland niet.

Voor het onderzoek zijn zes representatieve routes en goederensoorten (onder andere containers, chemie en erts) met elkaar vergeleken voor de jaren 2025 en 2026. Daarbij is gekeken naar treinpadkosten, opstelkosten en tractie- en energiekosten.

De bruto-tarieven in de drie landen liggen dicht bij elkaar. De netto-kosten verschillen doordat vervoerders in België en Duitsland een deel van de infrakosten gecompenseerd krijgen via nationale regelingen. Zo ontvangt een vervoerder in België een subsidie van 1,20 euro per treinkilometer. In Duitsland wordt zo’n 32,5 procent vergoed van wat het kost om een trein over het spoor te laten rijden (oplopend tot 36,8 procent in 2026). In Nederland worden deze kosten niet gesubsidieerd.

Door deze verschillen lopen de kosten uiteen:

    Een containertrein van 1.200 ton kost in 2025 vanuit Rotterdam 1,55 euro per kilometer, tegenover 0,88 euro vanuit Antwerpen. Nederland is daardoor 76 procent duurder dan België.
    Het opstellen van een goederentrein kost in Nederland ongeveer 18 euro per uur, terwijl dit in België nagenoeg kosteloos is.
    Voor een chemietrein tussen Rotterdam en Ludwigshafen liggen de infrakosten circa 25 procent hoger dan voor een vergelijkbare rit vanuit Antwerpen (oplopend tot bijna 28 procent in 2026)

Ook op andere corridors, zoals richting het Ruhrgebied, zijn vergelijkbare verschillen zichtbaar.

Aanleiding voor het uitvoeren van de benchmark is een daling van het spoorgoederenvervoer van en naar Rotterdam. Tussen 2022 en 2025 zijn de volumes met zo’n 17 procent afgenomen, los van de verwachte daling van kolenvervoer.